STOPA CUKRZYCOWA

 

Zmiany określane mianem zespołu stopy cukrzycowej należą do późnych powikłań i są wynikiem zaburzeń ukrwienia i unerwienia stóp, oraz skłonności do zakażeń bakteryjnych. Powikłanie to jest poważnym zagrożeniem zarówno dla chorych z cukrzycą typu 1, jak i cukrzycą typu 2. 

 

Skutki złego ukrwienia tkanek 

 

Stopy są niedotlenione, źle odżywione. Skóra staje się cienka i skłonna do pęknięć. Sygnałem niedokrwienia jest ból w tylnej części łydek, występujący podczas chodzenia. Przy nasilonym niedokrwieniu ból odczuwany jest również w czasie spoczynku, a podczas siedzenia obserwuje się zasinienie palców lub całych stóp. Gdy pacjent leży z nogami lekko uniesionymi, stopy stają się blade. Te objawy łatwo zauważyć, powinny one skłonić chorego do skorzystania z pomocy specjalisty. Nieprawidłowość tę określa się jako neuropatię cukrzycową. Objawia się upośledzeniem lub zniesieniem czucia, bólu, temperatury, a wówczas pacjent nie odczuwa urazów: otarć skóry, skaleczeń, oparzeń. Zaburzenia unerwienia stopy powodują osłabienie i zanik mięśni. Stopa ulega deformacji, a w miejscach najsilniejszego obciążenia tworzą się modzele, które powinny być traktowane jako stan przedinfekcyjny. Zwykle w tych miejscach powstają owrzodzenia. 

 

Jakie są skutki zakażeń bakteryjnych 

 

Zawsze groźne. Brak odczuwania bólu i złe ukrwienie sprawiają, że każde otarcie czy pęknięcie naskórka mogą narazić chorego na powstanie trudno gojących się ran - trudniejszych do wyleczenia, gdy cukrzyca jest źle wyrównana. Każda infekcja, jeśli utrzymuje się kilka dni, wymaga konsultacji i ewentualnie podjęcia odpowiedniego leczenia połączonego zawsze wyrównaniem metabolicznym cukrzycy. Leczenie owrzodzenia jest tym skuteczniejsze, im wcześniej pacjent zgłosi się do lekarza. To powikłanie cukrzycy nie jest nieodwołalną konsekwencją trwającej wiele lat cukrzycy. Chorobie można zapobiec stosując proste zabiegi profilaktyczne i higieniczne.

Należy:

•oglądać stopy, szczególnie gdy występuje w nich upośledzenie czucia;

•myć nogi w wodzie o temperaturze ok. 37 stopni;

•dokładnie osuszać stopy i przestrzenie między palcami;

•w każdym przypadku zakażenia stopy konieczne jest wyrównanie cukrzycy i leczenie przeciwbakteryjne, prowadzone pod kontrolą lekarzy specjalistów współpracujących z lekarzem diabetologiem;

•wysuszoną skórę smarować kremem, przy nadmiernie pocących się stopach osuszać je talkiem lub dostępną w każdej aptece zasypką do stóp;

•nosić skarpety wykonane z włókien naturalnych;

•nosić wygodne buty i nigdy nie zakładać ich na bose stopy.

Nie wolno:

•chodzić boso, nawet po plaży;

•ogrzewać stóp gorącą wodą, termoforem, poduszką elektryczną - bezpieczniej jest założyć ciepłe skarpetki i domowe obuwie;

•usuwać odcisków przy użyciu ostrych narzędzi, plastrów zmiękczających zrogowacenia;

•obcinać paznokci zbyt krótko;

•do skracania paznokci, usuwania skórek i nadmiaru zrogowaciałego naskórka używać ostrych narzędzi - można zastąpić je pilnikiem i pumeksem.

Jeśli uszkodzona skóra nie daje się wyleczyć w ciągu 4 dni, należy zasięgnąć porady lekarza.

 

Gimnastyka nóg 

 

Proste ćwiczenia wykonywane codziennie poprawią krążenie w stopach.

Można:

•szybko spacerować przynajmniej 30 minut;

•pokonywać schody pieszo, najlepiej idąc na palcach;

•zrobić 10 przysiadów na palcach;

•stawać na palcach i opadać na całe stopy;

 

Leczenie owrzodzeń stopy cukrzycowej 

 

Należy je rozpocząć jak najwcześniej i zawsze pod kierunkiem lekarzy specjalistów. Polega ono na jednoczesnym podejmowaniu intensywnych działań:

1.Wyrównanie poziomu cukru we krwi. Proste, codzienne zabiegi higieniczne i profilaktyczne aż w 75% pozwalają przeciwdziałać wystąpieniu zaburzeń określanych zespołem stopy cukrzycowej.

2.Po wykonaniu posiewu z wydzieliny owrzodzenia, wprowadza się leczenie przeciwbakteryjne. W farmakoterapii tego rodzaju stosuje się m.in. preparaty zawierające bakteryjne enzymy proteolityczne, pochodzące z hodowli bakteryjnej, a także enzym kolagenozę i inne enzymy - proteazy. Zawarte w preparatach enzymy, działając synergicznie, powodują trawienie martwiczych tkanek w obrębie ran i owrzodzeń o różnych przyczynach, nie uszkadzając żywych i nowo tworzących się tkanek. Stwarza to dogodne warunki do zapoczątkowania procesu leczenia i szybszego postępu gojenia się rany. Leki te są przeznaczone do usuwania tkanek martwiczych, utrudniających prawidłowe gojenie w obrębie różnego pochodzenia owrzodzeń podudzi, odleżyn, zgorzeli cukrowej, trudno gojących się ran oraz przed planowanym przeszczepem skóry. Istotne znaczenie ma zapewnienie odpowiedniej wilgotności opatrunku. W razie wysuszenia powierzchni rany należy przed nałożeniem maści okolice poddawane leczeniu zwilżyć 0,9% roztworem NaCl lub 5% roztworem glukozy. Tkanki martwicze należy usuwać podczas każdej zmiany opatrunku, a brzegi rany smarować pastą cynkową lub podobnym preparatem. W razie nadkażenia bakteryjnego leczonych zmian można zastosować antybiotyki, które nie powodują zmniejszenia aktywności enzymów zawartych w opisanych wcześniej preparatach. Istotne znaczenie dla szybkiego postępu gojenia owrzodzeń na tle żylakowatym, niewydolności naczyń tętniczych lub cukrzycy ma właściwy dobór leków podawanych ogólnie.

3.Interwencja chirurgiczna (nacięcie, oczyszczenie rany, w niektórych przypadkach konieczna, niestety, jest nawet amputacja).

4.W czasie choroby pacjent musi pozostać w łóżku, dbać o prawidłowy poziom cukru, przestrzegać ściśle zaleceń lekarzy i właściwie się odżywiać.

 

Copyright Annev © 2014. All Rights Reserved.